‘Nog altijd is de thuissituatie van leerlingen bepalend voor hun slaagkansen’, zegt onderzoekster Ann Verlinden, die het voorbije jaar de meest uiteenlopende scholen in Vlaanderen en Brussel bezocht. ‘Te veel jongeren worden door het aso gesleurd’, beweert ze in Knack. Ze schreef er een boek over, Studeren is voor strevers. Op de Boekenbeurs gaat ze op donderdag 2 november in debat.

‘Studeren, dat is voor strevers. Niks voor mij.’ Dat denken jongeren die niet graag naar school gaan wel eens. Jongeren voor wie de school eerder een plek van vernedering is dan een veilige omgeving waar ze kunnen leren en ontdekken wat ze waard zijn. De school is er nu eenmaal niet voor iedereen, dat is de harde realiteit in Vlaanderen. Voor kinderen uit de betere sociaaleconomische milieus behoort ons onderwijssysteem tot het beste van de wereld, maar het faalt compleet voor jongeren uit kwetsbare gezinnen. Zo gaat veel talent verloren. Critici zeggen dat de onderwijshervorming daar niets aan zal veranderen, wel integendeel. Hoe zet je een systeem op poten waar mensen niet afzakken of zittenblijven of uit de boot vallen, maar waarin iedereen mee kan, op zijn of haar eigen manier?

Ann Verlinden praat met onderwijsexperten, vernieuwers en ervaringsdeskundigen (lees: de slachtoffers van ons systeem). Die verhalen neemt ze mee op scholenreis langs enkele middelbare scholen. Ze zoekt samen met bevlogen directeurs, die niet wachten op richtlijnen van bovenaf om initiatief te nemen, naar de zwakke plekken in ons onderwijssysteem. Om uiteindelijk zicht te krijgen op hoe de ideale school eruitziet, de school die alle jongeren een toekomst kan geven.

In een interview in Knack praat ze over haar visie en over haar boek.

Over klassonderwijs

‘Zelf had ik ook het slachtoffer kunnen worden van ons klassenonderwijs’, zegt Ann Verlinden. ‘Als kind van laagopgeleide ouders was ik ervan overtuigd dat studeren niet voor mij was weggelegd. Het Vlaamse schoolsysteem is heel succesvol voor leerlingen uit betere milieus, maar het faalt nog altijd voor kinderen uit kwetsbare gezinnen.’

Over de lerarenopleiding

‘Vandaag zitten veel leerkrachten niet op hun plaats. Dat is ook niet zo vreemd: wie aan een lerarenopleiding begint, bekwaamt zich niet specifiek in aso, tso of bso. Nee, iedereen krijgt een algemene opleiding en begint dan vaak met de verkeerde verwachtingen aan een job.

Over ongelijkheid

‘Officieel sorteren we jongeren op hun twaalfde of veertiende op basis van hun cognitieve sterkte, maar in de praktijk is het eerder hun sociaaleconomische achtergrond die bepaalt waar ze terechtkomen. Tegen de middelbare school hebben kinderen uit kansarme gezinnen al zo’n achterstand opgelopen dat hun talenten niet meer tot uiting komen. Sterker nog: ze zijn er zelf van overtuigd dat ze dommer zijn dan leeftijdgenoten die naar het aso gaan. Ons onderwijs bevestigt dus de ongelijkheid in plaats van er iets aan te doen.

Over het belang van schooldirecties

Anderzijds heb ik de indruk dat scholen en leerkrachten meer vrijheid hebben dan ze zelf beseffen. Iemand als Karin Heremans, de directrice van het Koninklijk Atheneum Antwerpen, belt zelf naar Brussel als er iets op haar lever ligt. ‘Wachten op Brussel heb ik nooit gedaan‘, vertelde ze me. ‘Als ik een idee heb, bel ik om te vragen of ik het hier mag invoeren. Zelden meegemaakt dat het niet mag of kan.’

Het volledige interview in Knack lees je hier.

Ann Verlinden, op donderdag 2 november op de Boekenbeurs, voor een debat met Karin Heremans en Peter Vanthuyne, gemodereerd door Ann Peuteman. Om 13 uur, in het WPG Café, op het rood podium in Hal 4.

Lees méér van WPG