In De Standaard bezetten Wouter Deprez en Guinevere Claeys sinds dinsdag 13 september 2016 de rechterbovenhoek van pagina 3. Eén kolom beurtelingse bijgedachten, over, naast, tussen of net weg van het nieuws. 1200 tekens over de grote waan van de dag, en ook al eens de kleine. De komiek en de journaliste schrijven over buiten en binnen, de blik en het hart wijd open. Hun pagina 3-gedachten, 6 dagen op 7, laten zich zo lezen als een eigengereide kroniek van een net zo weerbarstige tijd. Deze columns werden nu verzameld in Kortgedingen, vanaf vandaag verkrijgbaar.

We laten je alvast graag kennismaken met een aantal columns uit het hoofdstuk November.

Stam – Wouter Deprez

‘Er is weer een nog niet ontdekte indianenstam gevonden in het Amazonewoud. En opnieuw moet ik terugdenken aan dat briljante verhaal van Georges Perec. Een Franse antropoloog gelooft dat een cultuur alleen daden stelt die bijdragen aan de overlevingskansen van die cultuur. Hij gaat bij een indianenstam wonen die nog nauwelijks contact heeft gehad met de westerse beschaving. Daar wil hij zijn theorie toetsen. Een tijdlang gaat het goed, de stam gaat zijn gang, hij bestudeert. Op een ochtend is de stam weg. De antropoloog vindt de indianen pas na maanden terug. Ze zijn gaan wonen op een volgens zijn theorie onverklaarbare plek: verder van water, minder vruchtbare grond, minder dieren om te schieten. Weer gaat hij bij hen wonen. Een paar maanden later vertrekt de stam opnieuw. De indianen wonen nu op een plek waar nog minder eten, water en wild is. Het proces blijft zich herhalen tijdens de komende jaren, tot de stam maar een paar leden meer telt. De antropoloog krijgt het gedrag van de stam maar niet in zijn theorie geduwd. Opeens, in een vlaag van geniaal maar vernietigend inzicht, beseft hij dat de stam van hem wegvlucht. Dat is de enige manier om iets van de cultuur van de stam over te houden. Zijn theorie blijft heel, maar zijn leven is kapot.’

Touwtjes – Guinevere Claeys

Wij moderne mensen trekken ons graag op aan de weemoed van het verlies. Weemoed over wat was, nee, nog liever: over wat kon zijn, en niet is geweest. Want weemoed is feilloos. Hij ontsmet ons verdriet.

‘Soms voel je heimwee naar een plek en een tijd waar je nooit was. Sinds Jan Terlouw viraal gaat, treuren beide Lage Landen om het verdwenen ‘touwtje uit de brievenbus’. De vijfentachtigjarige jeugdschrijver kent de vertelkracht van het detail, hij mikte het twee keer in zijn plotse pleidooi voor een betere wereld in De Wereld Draait Door. We zien ze voor ons, ook al zagen we ze nooit: de touwtjes die ‘overal uit de brievenbus hingen’, waarmee je ‘gewoon de voordeur opentrok en bij elkaar binnenliep’. Want, en let op het aanvallende gebruik van de verleden tijd: ‘We vertrouwden elkaar.’ De ex-D66’er zegt stomverbaasd te zijn over de impact van zijn geïmproviseerde oproep om het vertrouwen te herstellen en de planeet te redden. Nieuw kun je dat refrein niet noemen. Maar soms is dat genoeg: iemand die onze hoop en angst bevestigt. Al zeker iemand die recht in de camera kijkt. Iemand met een volbracht bestaan. Iemand die onze vrees voor morgen blust met een onbestemd heimwee naar gisteren. Iemand die over die verleden tijd vertelt als over een verloren tijd. Al zeker in die tegenwoordige tijd van nu. Wij moderne mensen trekken ons graag op aan de weemoed van het verlies. Weemoed over wat was, nee, nog liever: over wat kon zijn, en niet is geweest. Want weemoed is feilloos. Hij ontsmet ons verdriet.’

Meiden worden mama’s – Wouter Deprez

‘Tien jaar geleden raasden de Meiden van Halal door het Nederlandse televisielandschap. De zusjes Alariachi waren spontaan, ontwapenend, geestig. En aartsconservatief. Zo bezochten ze de Gay Pride in Amsterdam. Aan de organisator vertelden ze dat islam en homoseksualiteit niet samen konden gaan. Bovendien was er een jihad tegen, wist hij dat dan niet? Ze vingen vaak fikse tegenwind met hun programma. Het is moeilijk om hoopvol te zijn over de verenigbaarheid van monotheïstische religie en homoseksualiteit. Michaël Freilich was een tijdje geleden nog categoriek: als je als joodse homo je geaardheid wilt beleven, moet je de religie verlaten. De paus schuift niet verder op dan het achterwege laten van een persoonlijk oordeel. Heel soms leiden tijd en tegenwind wel tot rijpere inzichten. Rabbijn Aaron Malinsky kwam, een paar dagen na een onhandige passage in De Afspraak, met excuses aan de holebigemeenschap. Zondag keren de Meiden van Halal terug op het scherm als de ‘Mama’s van Halal’. Esmaa Alariachi vindt alvast dat ze tien jaar geleden hele nare dingen zei tegen de organisator van de Gay Pride. Hebben tijd, tegenwind en luisterbereidheid de morele standpunten van de zussen echt veranderd? Ik kijk zondag, met gekruiste vingers.’

Blunderboek – Guinevere Claeys

‘Ik ben een blunderboek begonnen. Het idee kwam vorige week. Toen ik de nieuwslezer hoorde voordragen uit het jaarlijkse blunderboek van het Rekenhof, voelde ik de diepe heilzame werking. Elke herfst je gemaakte rekenfouten opsporen en droogweg opsommen, ik begreep ineens de hygiëne van de handeling. We onderschatten de impact van foute cijfers. Het Rekenhof heeft het over onrustwekkende gevolgen zelfs, de ergste: ‘geen getrouw beeld van de werkelijkheid’. Het klink triviaal, het is fundamenteel – we misrekenen ons een waanwereld. Ik was jaloers op het inzicht, ik wou mijn eigen blunderboek. Even de bugs opsporen, even de waarheid in mijn eigen werkelijkheid zoeken. Blijkt dat ik wel eens een en ander misreken. Ik neig de krachten in mijn portefeuille te overschatten, ga al te vaak uit van een geflatteerde balans, en ik ben te nalatig in te veel schuldaflossingen. Zo’n blunderboek schrijven lucht op. Anders dan biechten heeft dit niets met Schaamte en Zonde te maken. Anders dan biechten heeft dit alles te maken met het bestaan zoals het bestaat: met kleinmenselijke foute inschattingen. Helemaal humaan, helemaal te vergeven. De diagnose is wel vaker de remedie.’

Haar hart hacken – Wouter Deprez

Ik ben vroegtijdig bejaard. Elke mogelijkheid om elektronica te haten, grijp ik met beide handen aan.

‘Ik ben vroegtijdig bejaard. Elke mogelijkheid om elektronica te haten, grijp ik met beide handen aan. Dus toen ik las dat pacemakers gehackt kunnen worden, was ik verwonderd dat ik daar helemaal voor was. Hoe kwam het? Ik zag dadelijk de voordelen in voor mijn eigen oude dag. Op mijn tachtigste zou ik kunnen vragen aan mijn kleinzoon of -dochter om mijn pacemaker te hacken. Als die pacemaker eenvoudig genoeg te bedienen is, kan ik mijn eigen hartslag manipuleren naargelang de omstandigheden. Bij een woedebui in de kaarting om een verloren slag duw ik even op de minknop, en hup, ik word zenboeddhistisch rustig. Wil ik me nog eens verliefd wanen vóór mijn heengaan, druk ik op de plusknop telkens als de knapste medebewoonster van het bejaardentehuis naast me komt zitten. En als ik haar pacemaker ook kan hacken, kan ik ervoor zorgen dat onze verliefdheid wederzijds is. Straks eens een hartchirurg bellen om te horen of hij er ook zonder hartprobleem toch al eentje kan plaatsen bij mij. En bij mijn vrouw.’

Beeldvorming – Guinevere Claeys

Er zit niets anders meer op, zegt de deskundige, dan onszelf virtueel zo reëel mogelijk weer te geven. Lijken op wie we zijn, een hele opgave.

‘‘Jij ziet er helemaal anders uit dan op het internet!’ Dat bedoelde hij niet verkeerd, daar was hij te verbaasd voor. ‘Béter’, zei hij snel. ‘Veel beter.’ Ik wist niet wat erop te zeggen. Dankje? Was het een compliment? Is het een verdienste, er beter uitzien dan jezelf? Zijn verbazing werd vastberaden: ‘Je moet echt betere foto’s op het internet zetten.’ Het gesprek begon nu toch wat onbehaaglijk te worden. Het compliment kantelde, ik was tekortgeschoten. Niet echt, of in elk geval: niet in het echt. Het is te zeggen: ik schiet in het echt wél tekort, te vaak, en tegenover te veel mensen. Maar niet tegenover hem. Hem had ik nog nooit gezien, zelfs niet op het internet. Maar ik was dus onecht tekortgeschoten in wat heet: mijn eigen beeldvorming. Het voorval bezwaarde me meer dan ik wou. Een alarmerend artikel uit het NRC beval ons gisteren ons virtuele imago beter te verzorgen. We onderschatten de massale en determinerende online screening. Verhuurders, werkgevers, toekomstige collega’s, buren of schoonzussen: je bent er nog niet, en ze weten al lang wie je bent. Er zit niets anders meer op, zegt de deskundige, dan onszelf virtueel zo reëel mogelijk weer te geven. Lijken op wie we zijn, een hele opgave.’

Wouter Deprez gaat de komende maanden op tournee met een nieuwe voorstelling; Levend & Vers, samen met muzikant Ruben Focketyn.

In Levend & vers doet hij wat hij het allerliefste doet: anekdotes vertellen, onzin uitslaan, beetje improviseren, primitieve liedjes zingen. Momenteel toert hij met try-outs van deze voorstelling, de premiere is voorzien op 18 januari in de Capitole in Gent – meer info vind je hier.

kortgedingen

 

Lees méér van WPG